Hoe mijn WK-gevoel me iets vertelt over mijn emigratieproces

Emigreren gaat niet alleen gaat over een ander huis, een andere taal of een nieuwe baan. Het gaat ook over integreren, je thuis voelen in een compleet andere omgeving. Je identiteit.

Ik woon inmiddels sinds 2002 in Barcelona. Dat betekent dat ik hier inmiddels meer dan mijn halve leven woon. En ik kan me de WK-finale van 2010 nog herinneren alsof het gisteren was. Nederland tegen Spanje. Voor Nederland was het een historische kans. Voor Spanje ook. En ik stond daar precies tussenin. De wedstrijd keek ik samen met andere Nederlanders en Spanjaarden. Het was een geweldige avond. Tot die ene goal van Andrés Iniesta..

Ik weet nog dat ik daarna naar huis liep, dwars door het centrum van Barcelona. Overal stonden mensen op straat. Er werd gezongen, gedanst, getoeterd. De stad ontplofte van vreugde. En ik voelde eigenlijk alleen maar teleurstelling.

Onderweg kwam ik een Spaanse kennis tegen. Hij keek me stralend aan en zei: "Heb je je ooit zo Spaans gevoeld?" Ik moest er later vaak aan terugdenken. Want eerlijk gezegd voelde ik me die avond juist nog nooit zo Nederlands. Terwijl de hele stad feest vierde, stond ik er eigenlijk een beetje buiten.

Misschien is dat ook heel logisch. Ik woonde toen acht jaar in Spanje. Ik sprak de taal, had Spaanse vrienden en werkte hier, maar op zo'n avond merk je ineens waar je wortels liggen.

Fast forward naar nu.

Inmiddels woon ik hier alweer bijna vierentwintig jaar. Mijn leven speelt zich grotendeels in Spanje af. Mijn dochter voelt zich zelfs meer Spaans dan Nederlands. Voor haar is de keuze simpel. Zij juicht zonder twijfel voor Spanje, al gunt ze het Nederland ook wel (en Argentinië, want daar komt haar vader vandaan, maar dat is weer een heel ander verhaal).

En ik? Ik betrap mezelf erop dat ik ook ontzettend meeleef met de Spaanse ploeg. Natuurlijk gun ik Nederland nog steeds alle succes van de wereld. Als Nederland speelt, ben ik nog altijd fan. Maar ik merkte de afgelopen weken ook dat ik echt blij werd van de overwinningen van Spanje. Niet omdat ik minder Nederlands ben geworden, maar omdat Spanje inmiddels ook mijn thuis is geworden. Misschien omdat ik hier al zo lang woon en zoveel mooie herinneringen heb opgebouwd.

Want na zoveel jaren ga je je vanzelf verbonden voelen met het land waarin je woont. Je viert de nationale feestdagen mee, maakt verkiezingen mee, ziet kinderen opgroeien, bouwt vriendschappen op en beleeft samen mooie én moeilijke momenten. Langzaam sluipt dat land een beetje onder je huid.

Dat betekent overigens niet dat je ophoudt Nederlander te zijn. Ik zal altijd Nederlands blijven. Alleen merk ik dat er in de loop der jaren iets is bijgekomen. En het hoeft natuurlijk ook geen keuze te zijn tussen twee landen. Je hoeft niet óf Nederlander óf Spanjaard te zijn.

In 2010 was het WK zeker niet het moment dat ik me Spaanse voelde dan ooit. Maar als je het me vandaag vraagt, zou mijn antwoord misschien toch heel anders zijn. ¡Vamos, España!

Herken je dit gevoel? In de basiscursus ¡Vamos a España! gaat het ook over de emotionele kant van emigreren. En wie de taal beter spreekt, voelt zich sneller thuis: Spaanse les van een native docent.