Emigreren betekent niet alleen een nieuw huis, een andere taal en een ander zorgsysteem. Het betekent ook dat je woorden verliest. Woorden die vanzelfsprekend waren in Nederland, maar waarvoor in Spanje geen directe vertaling bestaat. Pas wanneer je ze mist, ontdek je hoe wezenlijk ze voor je zijn. Dit zijn drie Nederlandse woorden die niet bestaan in het Spaans, maar die ik hier regelmatig nodig heb.
Iedere Nederlander voelt intuïtief aan wat gezelligheid betekent. Toch is het vrijwel onmogelijk om het woord exact te vertalen.
Het is niet simpelweg “ambiente”.
Het is niet alleen “agradable”.
En het is zeker niet hetzelfde als “diversión”.
Gezelligheid gaat over verbondenheid, warmte en informele nabijheid. Het is samen aan tafel zitten zonder haast. Het is een verjaardag in de woonkamer. Het is kaarslicht, thee, een gesprek dat blijft hangen.
In het Catalaans bestaat het woord caliu. Dat betekent letterlijk warmte, maar ook geborgenheid. Ik gebruik dit woord steeds vaker, omdat het dichter in de buurt komt van wat ik bedoel. Toch is het geen volledige vervanging.
In Spanje speelt het sociale leven zich vaker buiten de deur af: op terrassen, op pleinen, in restaurants. In Nederland vindt veel verbinding binnenshuis plaats. Misschien is gezelligheid daarom zo sterk in onze taal verankerd.
Recent vroeg mijn zakenpartner bij Casalunya waarom ik een specifieke samenwerkingspartner vaker opdrachten geef dan een ander. Mijn antwoord was eenvoudig: omdat ik het haar gun. Zij is alleenstaande moeder. Zij is ook geëmigreerd. Zij is startend ondernemer. Ik herken haar positie, omdat ik zelf ooit vanuit het niets ben begonnen in Spanje.
Gunnen betekent iemand iets toewensen zonder eigen belang. Het betekent ruimte geven, kansen delen en geen concurrentie voelen wanneer een ander groeit.
Ik heb het toen zo uitgelegd:
Gunnen significa desearle algo a alguien sin interés propio.
Implica querer que la otra persona tenga éxito, crezca o reciba una oportunidad, sin sentir competencia ni celos.
Es actuar desde la generosidad y la amplitud, no desde la escasez.
No es simplemente dar una oportunidad; es elegir conscientemente que el otro avance.
Gunnen impliceert ruimhartigheid. Het is niet alleen zakelijk handelen; het is ook moreel positioneren. Je kiest bewust wie je helpt groeien.
In het Spaans bestaat er dus wel een omschrijving, maar geen exact equivalent. Hetzelfde geldt voor het Catalaans en zelfs voor het Engels. Je kunt spreken over “desearle éxito a alguien” of “give someone an opportunity”, maar dat mist de nuance.
Of dit typisch Nederlands is, weet ik niet. Misschien doen mensen in andere culturen hetzelfde, maar ontbreekt het specifieke woord. Toch merk ik dat het gemis aan taal ook een verschil in beleving zichtbaar maakt.
Het derde woord is uitwaaien.
Uitwaaien betekent niet wandelen of sporten. Het is een mentale handeling: naar buiten gaan om je hoofd leeg te maken. De wind mag langs je heen gaan, terwijl gedachten tot rust komen.
In Spanje waait het ook. Zeker aan de kust. Toch wordt wind hier anders benoemd. Men spreekt over borrascas wanneer er een storm aankomt. Zwaardere stormen krijgen zelfs namen. De laatste die ik meemaakte heette Pedro en trok in februari over het land.
In Catalonië is er daarnaast de bekende tramuntana, een krachtige noordenwind waarvan men zegt dat hij invloed heeft op het gemoed.
Waar Nederlanders de wind opzoeken als instrument om te ontladen, wordt wind hier vaker gezien als natuurkracht die impact heeft. Het perspectief verschilt.
3 woorden die niet bestaan in het Spaans: gezelligheid, gunnen en uitwaaien. Wanneer je emigreert, neem je woorden mee die in je nieuwe omgeving niet bestaan. Die woorden vertegenwoordigen waarden: warmte, ruimhartigheid, mentale ruimte. Het gemis aan een vertaling maakt zichtbaar wat voor jou belangrijk is. Wie emigreert, leert een nieuwe taal. Maar minstens zo belangrijk is het besef welke woorden je wilt blijven spreken — ook als ze hier niet bestaan.
Wil je niet alleen praktisch voorbereid zijn, maar ook begrijpen wat emigratie mentaal en cultureel met je doet?
– Bekijk de cursus Emigreren kun je leren
– Schakel professionele begeleiding in via ons platform
– Schrijf je in voor de nieuwsbrief
– Volg ons voor inzichten, praktijkervaring en eerlijke verhalen
Ik ben Hieke Voorberg, aankoopmakelaar in Spanje bij Casalunya en medeoprichter van Emigreren kun je leren. Ik begeleid Nederlanders bij de aankoop van een woning en ondersteun hen bij het opbouwen van een nieuw bestaan in Spanje.
Doe zoals ik deed: voorkom onnodige stress en frustratie met een stap‑voor‑stap begeleiding – van het aanvragen van je NIE tot je emotionele voorbereiding. Jij hoeft het niet alleen uit te zoeken.
