“De manier waarop een overheid belastingen heft, bepaalt de fundamentele relatie tussen de staat en zijn burgers.” Met die uitspraak zette de internationale advocaat Robert Amsterdam de toon tijdens een interview met Euractiv. Zijn boodschap gaat namelijk over veel meer dan alleen belasting betalen. Volgens hem laat de manier waarop de Spaanse belastingdienst (Hacienda/AEAT) opereert zien hoe een overheid haar burgers behandelt. Die visie vormt de basis van een internationale campagne waarin hij de Spaanse fiscus juridisch én publiekelijk uitdaagt. Voor veel Nederlanders en Belgen die naar Spanje emigreren is dit een relevant onderwerp. Niet omdat iedereen problemen krijgt met de fiscus, maar omdat inzicht in het Spaanse belastingstelsel helpt om beter voorbereid te zijn.
Robert Amsterdam is een internationaal advocaat en oprichter van Amsterdam & Partners LLP, met kantoren in Londen en Washington D.C. Hij staat bekend om complexe internationale procedures tegen overheden en treedt regelmatig op in zaken waarin volgens hem fundamentele rechtsbeginselen onder druk staan. Sinds 2025 richt zijn kantoor zich nadrukkelijk op Spanje. Daarbij vertegenwoordigt hij zowel Spaanse belastingplichtigen als buitenlandse inwoners die volgens hem onterecht of disproportioneel zijn behandeld door de Spaanse belastingdienst.
Veel mensen spreken over “Hacienda” alsof het een zelfstandig orgaan is. In werkelijkheid is de Agencia Estatal de Administración Tributaria (AEAT) de uitvoerende belastingdienst van Spanje. De dienst valt onder het Spaanse ministerie van Financiën en voert de belastingwetten uit die door het Spaanse parlement zijn vastgesteld. Dat betekent dat politieke keuzes over belastingwetgeving uiteindelijk bij regering en parlement liggen, terwijl de AEAT verantwoordelijk is voor de uitvoering en handhaving daarvan.
De directe aanleiding was een groeiend aantal meldingen van buitenlandse inwoners die gebruikmaakten van de zogenaamde Beckham-regeling. Deze regeling is ooit ingevoerd om internationaal talent naar Spanje te trekken. Werknemers die aan de voorwaarden voldoen kunnen gedurende een aantal jaren gebruikmaken van een gunstiger belastingregime. Volgens Amsterdam kregen diverse mensen aanvankelijk officiële bevestiging dat zij onder deze regeling vielen, waarna jaren later alsnog werd geoordeeld dat zij er volgens de fiscus toch geen recht op hadden. Dat leidde volgens zijn kantoor tot hoge naheffingen, boetes en langdurige juridische procedures. Amsterdam stelt dat dit niet op zichzelf staat, maar onderdeel is van een structureel probleem binnen het Spaanse belastingstelsel.
Volgens Amsterdam is het probleem niet dat Spanje belasting heft. Belastingen zijn volgens hem noodzakelijk in iedere democratie.
Zijn kritiek richt zich op de manier waarop de belastingdienst haar bevoegdheden gebruikt.
In zijn rapport Hacienda vs. The People noemt hij onder andere:
Tijdens een presentatie van zijn boek Hacienda y el Estado Dual ging Amsterdam nog verder. Hij stelde dat hierdoor een fundamenteel wantrouwen ontstaat tussen overheid en burger. Volgens hem tast dat uiteindelijk het vertrouwen in de rechtsstaat aan.
Volgens Amsterdam laat belastingheffing zien hoe een overheid naar haar burgers kijkt. Wanneer een systeem uitgaat van vertrouwen, ervaren burgers volgens hem dat zij eerlijk worden behandeld. Wanneer een systeem vooral uitgaat van controle, sancties en langdurige procedures, verandert volgens hem de relatie tussen overheid en burger fundamenteel.
Zijn bekende uitspraak:
“The way a government taxes its citizens defines the fundamental relationship between the state and its people.”
vat zijn hele campagne eigenlijk samen.
De campagne bestaat uit meerdere onderdelen.
Zijn kantoor:
Amsterdam presenteert zijn campagne nadrukkelijk als een strijd voor betere rechtsbescherming van belastingbetalers.
Het is belangrijk om ook de andere kant van het verhaal te belichten.
De Spaanse belastingdienst (AEAT, beter bekend als Hacienda) heeft de beschuldigingen van Amsterdam niet als geheel overgenomen.
In zaken rond de Beckham-regeling is het officiële standpunt dat een eerder afgegeven certificaat niet automatisch betekent dat later niet alsnog gecontroleerd mag worden of iemand daadwerkelijk aan alle wettelijke voorwaarden voldeed. De fiscus stelt dat zij belastingwetten moet handhaven en dat controles onderdeel zijn van dat proces.
Daarnaast geldt dat de Spaanse belastingdienst opereert binnen de wettelijke kaders die door de Spaanse wetgever zijn vastgesteld. Uiteindelijk kunnen rechters beoordelen of de fiscus in individuele zaken correct heeft gehandeld.
Voor Nederlanders en Belgen die naar Spanje emigreren is het niet nodig om bang te worden van deze discussie.
Wel laat deze discussie zien hoe belangrijk goede voorbereiding is.
Denk daarbij aan:
De meeste emigranten zullen nooit met langdurige belastingprocedures te maken krijgen. Maar wie internationaal woont, onderneemt of vermogen bezit, krijgt vaak wel met complexere fiscale regels te maken.
Meld je aan en krijg praktische emigratie-inzichten direct in je inbox. Compact, eerlijk en zonder gedoe – precies wat jij nodig hebt voor een soepele start in Spanje.
